+90 212 603 23 23

Sosyal Medyada Biz}

Kurumsallaşmada Aile Anayasası

Kurumsallaşmada Aile Anayasası

Merhabalar Değerli okurlarımız, daha önce bahsettiğimiz Aile şirketlerinde kurumsallaşma ile ilgili yüksek lisans bitirme projemizin birinci bölümünü sizlerle paylaşıyorum. Faydalı olması dileklerimle….

BÖLÜM 1.

KURUMSALLAŞMA DA AİLE ANAYASASI

 1.1 Kurumsallaşma Nedir

Kurumsallaşmanın birden fazla tanımı olmakla birlikte bu projede ele alınmış kurumsallaşma tanımı aşağıdaki içerikleri kapsamıştır.

Kurumsallaşma; şirketlerin bir sistem içinde ve çevreyle karşılıklı etkileşim içinde işlemesini gerektirmektedir.

Kurumsallaşmanın sözlük anlamına bakıldığında; bir örgütün insanlarından, ilişkilerden bağımsız olarak, sisteme, prensiplere dayalı çalışması ve yetki ile sorumluluğu dağıtmış olmasıdır.

Kurumsallaşma kurumların sürekliliği, davranışlara bir standart getirilmesi ve istikrar kazanmasıdır. Belirlenmiş olan kuralların, yasaların, gelenek ve göreneklerin, dini ve etik temele dayanan sosyal etkileşim kalıplarının istikrarlı bir şekilde gelişmesi, belirli kurallar etrafında standartlaştırılması ve süreklilik kazandırılmasıdır  (Fındıkçı,2008).

 1.2  Kurumsallaşmanın gereklilikleri nelerdir

 Kurumsallaşmanın gereklilikleri aşağıda sıralanmaktadır;

 Kişilerin ön planda olmamasi

  • Faaliyetlerin kişiselleştirilmeyip, sistemleştirilmesi
  • Firmanin uzun yillardir faaliyette olmasi
  • Tecrübelerin sisteme aktarılmasi
  • Müşteri ilişkilerinin güçlü olmasi
  • Müşteri memnuniyetinin sağlanmasi
  • Çevrede tanınır olmasi
  • Ürününü daha pahalıya satabilmesi
  • Finans yapısınin güçlü olmasi
  • Paydaşların memnuniyetinin sağlanmasi.

 Kurumsallaşma olgusu bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de modern toplumun bir gereği olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede, kuruluşları durağan bir unsur olarak görmemek ve onların da zaman içinde değişim gösterdiğini kabul etmek gerekmektedir. Ancak, bu değişim sürecinde bazı kuruluşlar süreklilik kazanırken, bazılarının yaşamları kurumsallaşamamaları yüzünden kısa sürmektedir. Bunun en büyük nedeni; değişen çevre koşullarına gösterilen direnç, yeniliklere ve değişime açık olmayan yönetim, stratejik düşünememe, iyi bir bilgi sisteminin kurulamamış olması, çevredeki değişim ve baskılara uyulmamasıdır (Alayoğlu, 2003).

Kurumsallaşmanın ana sonucu, kuruluşların değişim eşliğinde de olsa sürekliliklerini ve hayatta kalmalarını sağlamaktır. Kurumsallaşmada önemli olan; uzun vadeli stratejik unsurlara önem verilerek, güçlü, çevredeki değişime duyarlı, yenileşmeye açık, etkili bir örgüt yapısının oluşturulmasının yanı sıra, bu yapının ihtiyacı olan, uzun süreli ve istikrarlı bir yönetim felsefesinin, etkin bir bilgi sisteminin ve örgüt kültürünün oluşturulması gerekmektedir.

Ancak, Kurumsallaşmanın her şeyin kurallara bağlandığı bir sistem olarak görülmemesi gerekmektedir. Bu sistem içinde, sürekli iyileştirme anlayışıyla ortak çabaların ve insan faktörünün ön plana çıkarılması da önem taşımaktadır.

Kurumsallaşmanın basamaklari su sekilde sıralanabilir;

  • Görev yetki ve sorumluluklar tanımlanmalı
  • Tüm faaliyetlerde standardizasyon sağlanmalı
  • Etkin liderlik kültürü oluşturulmali
  • Firma kişiliği ön plana çıkarılmalı
  • Aile ilişkileri standardize edilmeli
  • Müşteri ilişkilerinin yönetilmesi sağlanmalı
  • İdare ve yönetimde adalete onem verilmeli
  • Personelle kurumun hedef birliği sağlanmalı
  • Personel memnuniyeti mutlak sağlanmalı
  • Personelin katılımi tesvik edilmeli
  • Firma hedeflerle çalışmayı bilmeli
  • Firmanın dokümantasyon yapısı güçlü olmalı
  • Uzun vadeli politika ve stratejiler oluşturulmalıdır.

 

1.3  Aile Anayasası niçin gereklidir

Kurumsallaşmanın basamaklarından olan aile ilişkilerinin standardize edilmesi ancak aile anayasasi ile mümkün olmaktadır.

 Şirketlerin ve sahiplerinin gelişimine bakacak olursak, şirketler ve sahipleri aynı paralelde gitmektedir. Ülkemizde çoğu zaman firmalar firma sahiplerinin yonetiminde çok hızlı gelişmekte ve hizli gelisime bagli problemler yaşanmaya başlamaktadırBu durumu onlemek icin, firma sahibini  kendini hizla gelistirmesi ve degisime uyum saglamasi gereklidir, Maalesef , en çok olan şey firma sahibinin gelişiminin firma kadar hızlı olamaması sonucu firmaların belirli bir süre sonra geri kalmaya baslamasidir Gerber (5. Baskı ).

Bunun en büyük sebeplerinden birisi firmayı büyüten ve geliştiren en önemli faktör aile üyelerinin aşırı gayreti ve çalışmasıdır. İşte bu aşırı çalışma ve gayret ikinci nesil ve/veya eşlerin katılımı ile farklılıklar arz etmektedir. Bu farklıklıları zenginliğe dönüştürebilen liderler azdır. Bu farklılıkları organize edemeyen şirketler ise gerileme ve batma sürecine girmektedir.

İşte bu noktada farklılıkları organize etmek ve şirketin geleceği ve gelişimi için kullanmakta aile anayasası çok etkin bir araçtır.

1.4 Aile Anayasasının Amacı ve Kapsamı

Aile şirketi anayasasının temel amacı aile şirketlerinde görev, yetki, sorumluluk ve paylaşım sınırlarının belirlenmesi ve standardizasyondur.

Aile anayasasının amacı olarak kurumsallaşmanın gereği, önemi ve temel amaç olarak belirlenmesi Aile şirketlerinde yönetim kurulu üyelerinin ilişkilerinin tanımlanması, aile içi etkileşimin netleştirilmesi, bu ilişkilerin belirli bir sistematiğe kavuşturulması gereklidir.

Herkesin üzerinde uzlaştığı bir aile şirketi anayasasının oluşturulması suretiyle kurumun başarılı ve verimli bir biçimde çalışması ve nesiller boyunca devam etmesi saglanmaktadir (Fındıkçı, 2008).

Aile anayasasının amacı kurum içerisinde etkin belirlenmeli ve aile üyeleri tarafından anlaşılarak canı gönülden desteklenmelidir. Burada amaç belirlenirken işin ehemmiyeti baştan kabul edilinceye kadar farkındalık çalışmasının devam etmesi gerekmektedir. Hatta aile anayasasının amacının ekip olarak bağımsız bir üçüncü yönlendirici ile yapılması ve belirlenmesi en doğru yoldur.

Aile anayasasının amacınin açık, anlaşılır ve öz olması önemlidir. Aile anayasasının birinci alt başlığı ”Amaç” kısmıdır. Amaç kısmı, bütün metinlerde olduğu gibi söz konusu yazılı metnin, temel amacını belirtmeye yöneliktir. Bir aile şirketi anayasasından söz edildiğine göre bu anayasanın amaç kısmında, aile şirketi anayasasına giriş anlamında ifadeler yanında, bu anayasanın temel amaçları belirtilmelidir. Ancak bunların derinlikleri, hassasiyetleri, vurguları firmadan firmaya değişir. Aynı biçimde amaç kısmında da söz konusu aile şirketi anayasasında öne çıkan temel amaçlar dile getirilir.

 Aile şirketi anayasasının amaç kısmında üzerinde durulabilecek bazı madde başlıkları şu şekilde sıralanabilir (Fındıkçı, 2008):

  Kurumsallaşmanın gereği, önemi ve temel amaç olarak belirlenmesi,

  • Anayasanın gereği önemi ve temel araç olarak belirlenmesi
  •  Anayasanın kimler tarafından hazırlandığı ve bu hazırlığın nasıl bir süreç izlediği,
  •   Kurumdaki bütün işleyişin, anayasanın belirlediği temel esaslar dahilinde gerçekleşeceği,
  •  Anayasanın hem amaç hem araç olduğu, amaç olarak belirlenen kurallara uyumun gerekliliği, araç olarak da ailenin ve işin daha verimli ve yararlı bir etkileşim ile özellikle birbirlerini desteklemeleri,
  • Hazırlanan anayasanın, yönetim kurulu üyeleri dışında gizlilik özelliği taşıdığı gibi önemli konuları içermelidir.

 Aile anayasası kapsamınin belirlenmesi ise anayasanın sürdürülebilirliği için çok önemlidir. Ancak buradaki en hassas nokta, bu konuda herkesin üzerinde uzlaştığı standart bir anayasa metninin olamayacağıdır. Her insanın farklı özelliklere sahip olması gibi, her şirkette farklı özelliktedir ve kendisine özeldir. Bu şirketi kuran kişilerin kişilik özellikleri, vaktiyle şirketin kuruluşu, gelişim aşamaları, bu aşamalarda aktif rol alan aile üyeleri ve bütün bu kişilerin beklentileri, geçmiş yaşantı ve deneyimlerden hareketle aile şirketinde oluşan öz kültür ve alışkanlıklar kapsamı ve detayı oluşturmada belirleyici rol oynar. Bu özellikler, aile şirketinin anayasasının maddelerini belirler ve kendisine has hale getirir.

Her aile şirketinin kendisine özel bir durumu ve yapılanması olmasına rağmen kurumsallaşma yolundaki aile şirketi anayasasında genel olarak bulunması belli konular vardır. Daha farklı bir ifade ile aile şirketi anayasasında zorunlu olarak bulunması gereken alt başlıklar vardır. Bunların içerikleri kurumdan kuruma farklı bir biçimde şekillenmelidir.

1.5.  Aile Anayasasının Temel İlkeleri

Aile anayasasının temel ilkeleri sıralanırsa;

  • Adaleti temsil etmesi; anayasanın hazırlanmasındaki uygulanmasındaki en kritik madde budur. Şirketi kuran ve ilk geliştiren aile üyelerine çok önemli bir sorumluluk düşmektedir. Burada aile üyelerinin arasına herhangi bir yanlış anlama ve algılama girmemelidir. Burada lider konumundaki kişinin ekibini düşünerek anayasayı adalet çizgisinde oluşturmayı sağlamadır.
  • Şeffaflık; şeffaflık ta anayasanın en önemli ilkesidir.
  • Anlaşılabilirlik; burada aile üyelerinin anlayabileceği bir dille yazılması ve yanlış anlamalara mahal vermemesi gerekir.
  • Kabul edilebilirlik; aile üyeleri tarafından tartışılarak bir sonuca varılmış olması gerekir.
  • Sürdürülebilirlik; anayasanın sürdürülebilir olması ve geliştirilmesi ile ilgili prensiplerin belirlenmesi gerekir.
  • Çağa aya uydurması; anayasanın yeni nesli de kapsayacak şekilde hazırlanması ve revizyon sisteminin kurulması gerekir.
  • Denetlenebilir olması; aile anayasasının denetlenebilir olması ve denetleme sisteminin kurulmuş olması gerekir.

1.6.  Aile Anayasası Hazırlama Gerekçeleri

 Yapılan çalışmalar da birçok aile şirketi bireylerinin birbirleriyle fazla konuşamadıkları, düzenli toplantı yapamadıkları görülmüştür.

 Aile şirketlerinde yönetim uygulamaları ve karar alma biçimleri şirketi kuran ve en büyük aile bireylerinin paylaşmadan bireysel olarak aldığı kararlar üzerine gitmektedir. Bu da şirketin ve diğer aile bireylerinin zararına olmaktadır.

 Ülke olarak sahip olduğumuz değerler bazen yanlış kullanılmaktadır. Büyüklere olan saygı iş hayatında yanlış yorumlanmakta yetkinlik bazlı bir görevlendirme değil de yas başlı bir görevlendirme yapılmaktadır

 Belirtilen sebeplerden ötürü aile anayasası kurumsallaşma için en önemli araçtır.

 1.7.  Aile Şirketlerinin Yazılı Olmayan Anayasaları

 Burada önemli bir düşüncenin hayata geçmesi gerekir; şirketler de sahiplerinden ayrı olarak bir kişiliğe ve yapıya sahiptir. Şirket sahipleri görevlerini ve yetkileri gerçekleştirme de bireysellikten bağımsız olarak şirkete karşı sorumludur.

 Aile şirketi anayasasında kurumda hakim olan alışkanlıklar, ilkeler ve değelerden hareket edilir. Ancak kişilerin taraflı olabileceği, buna karşılık şirketlerin taraflı olmayacağı unutulmamalıdır.

 Her insanın, ailenin kurumun ve toplumun yaşamında yönlendirici ve belirleyici olan kurallar, ilkeler vardır.

 Kökleri yıllara dayanan kişilerin ortak yaşamları sonucu oluşan gelenek, görenek, alışkanlık ve kültürden etkilenen bu kurallar çoğu zaman yazılı değildir.

Ama insanların çoğu tarafından bilinir ve bu yazılı olmayan kurallara çoğu zaman denetleyici bir mekanizma olmadığı halde harfiyen uyulur. İşte buna kurum kültürü denir (Fındıkçı, 2008).

Yeni oluşturulacak kurallar ve prensipler de kurum kültürü haline gelinceye kadar üzerinde hassasiyetle durulmalıdır.

Birçok şirket daha kapısından girildiginde yazılı olmayan kurallarını hissettirir. Kişilerin şirkete kabul edilmeleri yerleşim düzeni, günlük iş akışı, yemek alışkanlıklari ve logolardaki renklere kadar birçok alanda  yazılı olmayan kuralları.gormek mumkundur.

Şirketteki geçmiş yaşantıların ve alışkanlıkların sonucu oluşan ve kuruma özgü bir biçim kazanan kurallar aslında kurumu,kurum yapan farklı kılan değerlerdir. Zamanla oluşan bu değerler, o kurumu diğerlerinden farklılaştıran bir görünüm ve vizyonun oluşması ve bunun uygulamalara yansımasını sağlar.

Aile şirketi anayasası oluşturulurken en önemli kaynaklardan birisi yukarıda sözü edilen yazılı olmayan kurallardır. Aile şirketi anayasası kapsam olarak bir diğerine benzer olmakla birlikte, içerik olarak o kuruma özgüdür. Çünkü, onun günlük işleyişini, yaşam biçimini, iş akışını ve özellikle tepe yönetim yapılanmasını içerir.

 diğer bölümleri de eklenecektir……..

04 Kasım 2013
2.377 kez görüntülendi

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZIN